Hoe zorgen we ervoor dat de wijken die we vandaag ontwikkelen ook over dertig jaar nog bijdragen aan gezondheid, welzijn en sociale samenhang? Die vraag staat centraal in de nieuwe Handreiking Waardegedreven Gezonde Gebiedsontwikkeling.
Toekomstbestendige ontwikkeling klinkt soms abstract, maar in gebiedsontwikkeling wordt het heel concreet. De keuzes die nu worden gemaakt over woningen, openbare ruimte, voorzieningen en samenwerking bepalen straks de leefomgeving van mensen die er wonen, opgroeien en ouder worden.
Toch wordt gebiedsontwikkeling nog vaak gestuurd door kortetermijndoelen, zoals sluitende grondexploitaties, woningaantallen en oplevertermijnen. Gezondheid, welzijn en sociale samenhang krijgen daardoor niet altijd vanaf het begin een volwaardige plek, terwijl juist in de initiatieffase de bepalende keuzes worden gemaakt.
Urban Sync, lid van de Data- en Kennishub Gezond Stedelijk Leven, werkte het afgelopen jaar samen met TNO, Brink, Rho Adviseurs en Horizons aan een praktische aanpak om gezondheid beter te borgen in gebiedsontwikkeling. Dit project werd mede mogelijk gemaakt door Topsector Health~Holland.
Centraal in de handreiking staat het Programma van Waarden. Waar een programma van eisen vooral vastlegt wat er minimaal nodig is, begint het Programma van Waarden bij een eerdere vraag: voor wie bouwen we, en wat willen we dat dit gebied mensen brengt?
Deze manier van werken helpt om maatschappelijke waarden vanaf het begin richtinggevend te maken. Ook brengt het partijen eerder aan tafel die op lange termijn belang hebben bij een gezonde leefomgeving, zoals zorgverzekeraars, waterschappen, bewonersorganisaties en onderwijsinstellingen.
De aanpak werkt langs drie lijnen: anders denken, anders samenwerken en anders rekenen. Daarmee biedt de handreiking projectleiders en procesregisseurs concrete handvatten om gezondheid, welzijn en sociale waarde steviger te verankeren in gebiedsontwikkeling.
De handreiking is beschikbaar via programmavanwaarden.nl.
Bij de Data- en Kennishub Gezond Stedelijk Leven vind je kennis, data en praktische oplossingen voor een gezonde stedelijke leefomgeving. Samen met overheden, kennisinstellingen, bedrijven én inwoners ontwikkelen we wetenschappelijk onderbouwde tools, concepten en projecten die bijdragen aan gezondere steden.
Lees meer
