Op 17 juni jl. ging in de Utrechtse wijk Cartesius het onderzoeksproject Cooling Down the City officieel van start. Tijdens de kick-off maakten bewoners kennis met het onderzoek en ontvingen zij sensoren waarmee zij deze zomer temperatuur en fijnstof in en rond hun woning gaan meten. De deelnemers hebben direct toegang tot hun eigen meetgegevens en leveren daarmee een actieve bijdrage aan het onderzoek. Een mooi voorbeeld van citizen science, waarbij bewoners niet alleen deelnemen aan onderzoek, maar ook zelf data verzamelen en inzichten opdoen over hun leefomgeving.
Stijgende temperaturen en steeds vaker voorkomende hittegolven vormen een groeiende uitdaging voor steden. Door het stedelijk hitte-eilandeffect kunnen temperaturen in bebouwde gebieden aanzienlijk hoger oplopen dan daarbuiten. Vooral bewoners van woningen die moeilijk afkoelen en huishoudens met beperkte mogelijkheden om zich aan te passen aan hitte zijn extra kwetsbaar.
Het project Cooling Down the City brengt bewoners, onderzoekers en professionals uit de stedelijke praktijk samen om beter inzicht te krijgen in deze uitdaging en mogelijke oplossingen te verkennen. De wijk Cartesius fungeert daarbij als living lab van de Data- en Kennishub Gezond Stedelijk Leven waarin onderzoek en praktijk nauw met elkaar verbonden zijn.
Een belangrijk onderdeel van het project is de actieve rol van bewoners. Gedurende de zomer verzamelen zij gegevens over temperatuur en fijnstof in hun leefomgeving en delen zij hun ervaringen met hitte. Deze lokale kennis wordt gecombineerd met wetenschappelijke inzichten om beter te begrijpen hoe hittestress zich in de wijk manifesteert en welke factoren daarbij een rol spelen.
Door bewoners vanaf het begin bij het onderzoek te betrekken ontstaat niet alleen een rijker beeld van de lokale situatie, maar ook meer inzicht in welke maatregelen aansluiten bij de behoeften en ervaringen van bewoners.
Het project richt zich niet alleen op het verzamelen van gegevens, maar ook op het gezamenlijk ontwikkelen van kennis over klimaatadaptatie in stedelijke gebieden. Samen met bewoners, onderzoekers en professionals wordt onderzocht welke strategieën kunnen bijdragen aan het verminderen van hittestress en het in kaart brengen en opvangen van sociale verschillen in blootstelling aan hitte.
De ervaringen in Cartesius dragen bij aan de ontwikkeling van een zogeheten Coadaptation Method: een aanpak waarin bewoners, onderzoekers en praktijkpartners gezamenlijk werken aan klimaatadaptieve, gezonde en sociaal rechtvaardige leefomgevingen. De kennis die binnen het project wordt opgedaan kan in de toekomst ook relevant zijn voor andere stedelijke ontwikkelingen.
Cooling Down the City is een initiatief van het strategische thema Pathways to Sustainability van de Universiteit Utrecht en is verbonden aan het Institute for Preventive Health. Binnen het project werken onderzoekers uit verschillende disciplines samen, waaronder gezondheid, duurzaamheid, sociale psychologie en ruimtelijke planning. Ook Waag Futurelab is bij het project betrokken.
Via het Convenant Bouwen aan een Gezonde Wijk is het project bovendien verbonden met woningcorporaties, gemeenten en gebiedsontwikkelaars. Daarmee brengt het onderzoek wetenschappelijke kennis, bewonerservaringen en praktijkvraagstukken bij elkaar rondom de ontwikkeling van gezonde en klimaatbestendige leefomgevingen.
Met de start van de metingen is een nieuwe fase van het onderzoek begonnen. De komende maanden verzamelen bewoners en onderzoekers gezamenlijk gegevens en ervaringen die bijdragen aan een beter begrip van hittestress in de stad en mogelijke handelingsperspectieven voor de toekomst.
Bij de Data- en Kennishub Gezond Stedelijk Leven vind je kennis, data en praktische oplossingen voor een gezonde stedelijke leefomgeving. Samen met overheden, kennisinstellingen, bedrijven én inwoners ontwikkelen we wetenschappelijk onderbouwde tools, concepten en projecten die bijdragen aan gezondere steden.
Lees meer
