14 september 2025
Een gezonde leefomgeving is meer dan stenen, groen en infrastructuur: ook sociale structuren en ontmoetingsplekken maken het verschil. Binnen het ZonMw-programma Gezonde Leefomgeving Integrale Aanpak (GLIA) lopen verschillende projecten waarin bewoners, gemeenten, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties samen werken aan wijken waar gezondheid en ontmoeting centraal staan. De DKH GSL was betrokken bij twee projecten die recentelijk zijn afgerond: ‘Bouwen aan een Gezonde Gemeenschap’ en ‘Samen bouwen aan ontmoeting: wat werkt voor tienermeiden en vrouwen met een migratieachtergrond?’.
Bouwen aan een gezonde gemeenschap (BaGG)
In de nieuwe Utrechtse wijk Cartesius werkten bewoners en partners 12 maanden samen aan community building. Via een plan van aanpak en sociale en ruimtelijke interventies is de sociale samenhang gestimuleerd en hiermee een basis gelegd voor de groeiende wijk. De resultaten zijn gebundeld in het boekje Stenen maken nog geen buurt (versie 2), met praktische lessen en voorbeelden voor gebiedsontwikkeling. Het doel: sociale samenhang en gezondheid vanaf de start onderdeel maken van nieuwe wijken.
De digitale versie van dit boekje is online te vinden: Overzicht onderzoeken | Onderzoek Cartesius. Liever een gedrukt exemplaar? Mail martin.chaigneau@utrecht.nl.
Samen bouwen aan ontmoeting: wat werkt voor tienermeiden en vrouwen met een migratieachtergrond?
Ook in bestaande kwetsbare wijken is ontmoeting een sleutel tot gezondheid. Gemeenten Amersfoort, Nieuwegein, Zeist en Utrecht onderzochten samen met GGD regio Utrecht, het Louis Bolk Instituut, Universiteit Utrecht en bewoners waarom vooral tienermeiden en vrouwen met een niet-Westerse migratieachtergrond minder gebruik maken van ontmoetingsplekken. Via literatuurstudie en participatief actieonderzoek werden behoeften en knelpunten in kaart gebracht.
De inzichten monden in 2025 uit in een inspiratiegids met concrete aanbevelingen voor gemeenten en GGD’en. Daarmee kunnen ontmoetingsplekken beter aansluiten op de leefwereld van diverse groepen inwoners en zo bijdragen aan het terugdringen van gezondheidsachterstanden en het versterken van sociale samenhang.
Beide projecten laten zien hoe kennisontwikkeling en praktijk hand in hand gaan om te bouwen aan een gezonde stedelijke leefomgeving.
De Data- en Kennishub Gezond Stedelijk Leven is een onafhankelijk en open platform van publieke en private organisaties. We werken samen met inwoners aan oplossingen voor een gezonde stedelijke leefomgeving. De organisaties binnen de hub ontwikkelen wetenschappelijk onderbouwde, datagedreven concepten en instrumenten: evidence based producten en diensten die een positief effect hebben op de gezondheid van iedereen die woont, werkt of recreëert in een stedelijke omgeving. Nu en in de toekomst.
Lees meer
