Citizen Science, ofwel burgerwetenschap, houdt in dat inwoners zelf gegevens verzamelen over hun leefomgeving, vaak met sensoren. Dit vergroot betrokkenheid en levert waardevolle inzichten op. Door deze kennis te benutten, kunnen overheden samen met inwoners werken aan lokale oplossingen voor o.a. luchtkwaliteit, geluid of biodiversiteit. De kracht ligt in de samenwerking tussen inwoners, kennisinstellingen en overheden die wetenschap, beleid en samenleving verbinden.
Jelske de Kraker was als projectleider Milieukwaliteit bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu betrokken bij de kennisgroep Citizen Science. "Het doel is: leren van elkaar vanuit verschillende perspectieven. Het perspectief van een beleidsambtenaar is anders dan dat van een kennisinstelling”, legt Jelske uit. "Een ambtenaar kijkt bijvoorbeeld naar: Hoe kan deze informatie bijdragen aan de ontwikkeling en handhaving van lokaal beleid en welk handelingsperspectief is er. hoe kun je dit toepassen op een manier die handhaafbaar is. Een kennisinstelling richt zich meer op het ontdekken van nieuwe informatie voor monitoring of beleidsevaluatie”.
De kennisgroepen wisselden onderling en met andere groepen kennis uit. Daarnaast leverde elke kennisgroep een product op om de kennis ook met alle andere Nederlandse gemeenten en provincies te delen. Jelske: "Wij hebben gekozen voor een online magazine voor beleidsambtenaren die aan de slag willen met citizen science, of er meer over willen weten. Het magazine bevat bijvoorbeeld interviews met inwoners over hun beweegredenen om mee te doen aan meetprojecten. Maar ook verschillende vormen van citizen science en hoe je citizen science kan toepassen. Al deze kennis heeft de groep met elkaar gedeeld en gebundeld in een magazine. In november vond nog een paneldiscussie plaats op het congres van de Vereniging Nederlandse Gemeenten. Daarbij worden de verschillende perspectieven belicht: dat van de beleidsambtenaar, wetenschapper én inwoner".
De kennisgroep heeft Jelske veel gebracht: "Voor ons als kennisinstelling is het contact met de praktijk van een beleidsambtenaar van een gemeente of provincie heel waardevol. Hierdoor weten we wat voor vragen er spelen en wat ze nodig hebben voor de uitvoering van een project.” Ook het contact met volledig nieuwe partners, zoals Brightlands Smart Services Campus, vond ze van grote waarde. ,,Zij kwamen met verrassende ideeën, zoals een bibliotheek die luchtkwaliteitssensoren uitleent aan inwoners. Al deze verschillende toepassingen van citizen science helpt ons om gemeenten beter te adviseren”.
Het samenwerken met andere regio’s vond Jelske heel interessant, zeker ook voor de DKH GSL als geheel. "Daardoor leer je wat er breder speelt in het land. Vaak zijn er per regio vanuit de politiek andere aandachtspunten. Dat kan bijvoorbeeld luchtkwaliteit zijn, geluid of hittestress. Ervaringen uitwisselen is daarom erg leerzaam. Want de ervaringen van een regio die al langere tijd met een bepaald thema bezig is, kunnen voor een andere regio die daar net mee begint, bijzonder relevant en bruikbaar zijn".
De samenwerking is als dusdanig succesvol ervaren, dat dit wordt voortgezet in een learning community die wordt opgetuigd door de DKH GSL. "Daarbij willen we focussen op specifieke thema’s en de samenwerking tussen regio’s te versterken”, vertelt Jelske. "Het idee is om meerdere keren per jaar kennis uit te wisselen en de samenwerking op te zoeken rondom een thema, bijvoorbeeld houtstook. Partners die hier al veel ervaring mee hebben, delen hun inzichten en aanpak, zodat anderen daarvan kunnen leren".
De Data- en Kennishub Gezond Stedelijk Leven is een onafhankelijk en open platform van publieke en private organisaties. We werken samen met inwoners aan oplossingen voor een gezonde stedelijke leefomgeving. De organisaties binnen de hub ontwikkelen wetenschappelijk onderbouwde, datagedreven concepten en instrumenten: evidence based producten en diensten die een positief effect hebben op de gezondheid van iedereen die woont, werkt of recreëert in een stedelijke omgeving. Nu en in de toekomst.
Lees meer
